Next
“Noter çalışanıyım, IBAN eşleştirelim”
İkinci el araç alım satımında dolandırıcıların kullandığı yöntemlere karşı vatandaşların dikkatli olması gerekiyor. Son dönemde araç satışlarında, kendisini noter çalışanı gibi tanıtan kişilerin telefonla arayarak “IBAN eşleştirme”, “hesap doğrulama” veya “ödeme işlemini tamamlamak” gibi gerekçelerle farklı banka hesaplarına para gönderilmesini istediği yönünde şikâyetler gündeme geliyor.
Edinilen bilgilere göre ve başımdan geçen olayı anlatayım, bazı şüpheli kişiler araç alıcısı veya noter çalışanı gibi davranarak tarafların güvenini kazanmaya çalışıyor. Ardından satış işleminin tamamlanması için yeni bir IBAN veriliyor ve bu hesaba para aktarılması isteniyor.
“Hesapta para yok, başka IBAN’a gönderin” bahanesi
İddialara göre dolandırıcılık yöntemlerinden birinde, araç alım satımı sırasında taraflara önce bir banka hesabı üzerinden ödeme yapılacağı söyleniyor. Daha sonra ise çeşitli bahanelerle bu hesaptan vazgeçilerek farklı bir banka hesabı ve IBAN numarası veriliyor.
“Bu hesapta para görünmüyor”, “IBAN’ın sistemle eşleştirilmesi gerekiyor”, “noter işleminin tamamlanması için farklı hesaba aktarım yapılmalı” veya “ödemenin sisteme düşmesi için doğrulama gerekiyor” gibi ifadelerle vatandaşın para göndermesi ya da bankadan gelen doğrulama kodunu paylaşması istenebiliyor.
Uzmanların ve yetkililerin uyarıları açısından bakıldığında, bu tür talepler ciddi bir dolandırıcılık işareti olarak değerlendirilmelidir.
Noter çalışanı gibi davranıyorlar
Dolandırıcıların güven oluşturmak için kendilerini noter çalışanı, banka görevlisi veya başka bir resmî kurum personeli olarak tanıtabildiği iddia ediliyor.
Telefon görüşmesinde kullanılan resmî ifadeler ve “noter işlemi”, “IBAN eşleştirme”, “sistem onayı” gibi terimler vatandaşın şüphelenmesini engelleyebiliyor.
Ancak önemli bir ayrıntı var:
Telefonla kendisini noter çalışanı olarak tanıtan bir kişinin verdiği IBAN’a para göndermek, güvenli ödeme işleminin yerine geçmez.
İkinci el araç satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi’nin kullanılması 27 Eylül 2024’ten itibaren zorunlu hale getirildi. Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre satıcı sistemi başlatıyor; alıcı ise kendisine gönderilen referans numarasıyla sisteme girerek bilgileri onaylıyor ve taşıt bedelini sistemde kayıtlı hesap numarasına transfer ediyor. (https://ticaret.gov.tr)
Dolayısıyla WhatsApp, SMS veya telefon görüşmesi üzerinden verilen başka bir IBAN’ın “noter hesabı”, “eşleştirme hesabı” veya “ödeme hesabı” olduğu yönündeki beyanlar ayrıca doğrulanmadan kabul edilmemeli.
“Kod gönderin” talebine kesinlikle dikkat
Dolandırıcılık girişimlerinde en kritik aşamalardan biri de telefona gelen SMS veya banka doğrulama kodlarının istenmesi.
Vatandaşlara;
* “IBAN eşleştirmesi yapıyoruz.”
* “İşlemi onaylamak için kodu söyleyin.”
* “Noter sistemine düşmesi için SMS’i okuyun.”
* “Hesabı doğrulamak için gelen kodu gönderin.”
gibi ifadeler kullanılabiliyor.
Hiçbir vatandaş, telefonda kendisini noter, banka veya başka bir kurum çalışanı olarak tanıtan kişiye SMS doğrulama kodunu vermemeli.
Sahte dekonta da dikkat
Araç satışlarında başka bir risk de sahte dekont.
Alıcı tarafından gönderildiği iddia edilen bir banka dekontunun ekran görüntüsü, paranın gerçekten karşı tarafa ulaştığı anlamına gelmez.
Satıcı, aracını teslim etmeden önce paranın kendi banka hesabında gerçekten göründüğünü kontrol etmeli. Ekran görüntüsü, WhatsApp mesajı veya karşı tarafın sözlü beyanı ödeme kanıtı olarak kabul edilmemeli.
Güvenli Ödeme Sistemi neden önemli?
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle ikinci el motorlu kara taşıtı satışlarında güvenli ödeme sistemi, dolandırıcılık risklerini azaltmak amacıyla zorunlu hale getirildi.
Resmî açıklamaya göre sistemde satıcı; alıcı ve taşıta ilişkin bilgileri sisteme giriyor. Alıcı ise SMS veya e-posta ile kendisine gönderilen referans numarasıyla sisteme giriş yaparak bilgileri onaylıyor ve taşıt bedelini sistemde kayıtlı hesaba gönderiyor. (https://ticaret.gov.tr)
Yönetmelikte de taşıt satış bedelinin, taşıt mülkiyeti ile satış bedelinin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayacak şekilde yetkilendirilmiş elektronik sistem üzerinden ödenmesi öngörülüyor. (Ticaret Bakanlığı)
Vatandaşlar nelere dikkat etmeli?
İkinci el araç alacak veya satacak vatandaşların şu kurallara dikkat etmesi büyük önem taşıyor:
• Telefonla verilen IBAN’a para göndermeyin.
• “IBAN eşleştirme” veya “hesap aktivasyonu” adı altında para istenmesine karşı dikkatli olun.
• Size gönderilen SMS doğrulama kodunu hiç kimseyle paylaşmayın.
• WhatsApp üzerinden gönderilen ödeme linklerine doğrudan tıklamayın.
• Sahte dekontlara güvenmeyin.
• Para hesabınızda görünmeden aracınızı teslim etmeyin.
• Araç sahibi ile ödeme yapılacak hesabın kimliğini kontrol edin.
• Daha önce verilen IBAN değiştirilmek isteniyorsa işlemi durdurup yeniden doğrulama yapın.
• “Noter kapanıyor, hemen gönderin” gibi baskılara kesinlikle itibar etmeyin.
• Şüpheli durumda telefon görüşmesini sonlandırarak ilgili noter, banka veya Güvenli Ödeme Sistemi sağlayıcısına doğrudan ulaşın.
“Noter çalışanıyım” sözüne değil, resmî sisteme güvenin
Araç satışlarında dolandırıcıların en büyük avantajı, vatandaşın noter ve banka işlemlerinin nasıl yürüdüğünü tam olarak bilmemesi.
Bu nedenle dolandırıcılar, “noter çalışanıyım”, “sistemde görevliyim”, “IBAN eşleştirmesi yapıyorum” gibi ifadeler kullanarak güven oluşturmaya çalışabiliyor.
Vatandaşların unutmaması gereken en önemli nokta ise şu:
Noter çalışanı olduğunu söyleyen kişinin telefonda verdiği IBAN’a para göndermeyin.
SMS doğrulama kodunuzu paylaşmayın.
Güvenli Ödeme Sistemi dışındaki ödeme yönlendirmelerini mutlaka doğrulayın.
Paranın gerçekten hesabınıza geçtiğini görmeden aracı teslim etmeyin.
Şüpheli işlem varsa gecikmeden başvurun
Para gönderilmişse veya banka hesabıyla ilgili şüpheli bir işlem fark edilmişse zaman kaybetmeden bankayla iletişime geçilmesi ve olayın ilgili kolluk birimlerine bildirilmesi önem taşıyor.
Midyat Gündem Com olarak vatandaşlarımızı özellikle araç alım satımlarında telefon üzerinden yapılan IBAN, hesap eşleştirme ve kod taleplerine karşı dikkatli olmaya çağırıyoruz.
Bir telefon görüşmesi, gönderilen bir dekont veya kişinin kendisini noter çalışanı olarak tanıtması tek başına güvenilirlik göstergesi değildir.
Araç alım satımında acele etmeyin, IBAN’ı doğrulayın, kodunuzu paylaşmayın.
Selahattin Erol / Midyat Gündem
