Hakikat, sahip olunacak bir şey değil; insanın kendisini dönüştürerek içinde yaşayacağı bir ışıktır. Bu ışığın önündeki en büyük engel ise çoğu zaman dış dünyanın karanlığı değil, insanın kendi içinde büyüttüğü karanlıktır.
HAKİKATİ BULMAK, HAKİKATLE BÜTÜNLEŞMEKTİR
ܘܶܐܢ ܠܳܐ ܥܰܣܩܳܐ ܗ̱ܘܳܬ ܡܶܠܬܳܐ ܥܰܠ ܫܳܡܽܘܿܥܳܐ܆
ܐܳܡܰܪ ܗ̱ܘܺܝܬ ܕܣܽܘܼܓܐܶܗ ܕܥܳܠܡܳܐ ܠܒܰܪ ܡܼܶܢ ܫܪܳܪܳܐ ܐܺܝܼܬܰܝܗܽܘܿܢ.
ܘܕܰܠܺܝܼ̈ܠܶܐ ܐܶܢܽܘܿܢ ܕܐܶܫܟܰܚܘ ܠܰܫܪܳܪܳܐ.
ܘܐܰܝܠܶܝܢ ܕܐܶܫܟܰܚܘ ܠܰܫܪܳܪܳܐ܆ ܒܶܗ ܐܶܬܚܰܝܰܕܘ ܘܐܶܬܢܰܗܰܪܘ ܘܐܰܡܠܶܟܘ ܒܐܰܪܥܳܐ ܘܒܰܫܡܰܝܳܐ.
ܡܳܪܝ ܝܰܥܩܽܘܒ ܕܐܽܘܪܗܳܝ (640–708)
''Sözü işitmek güç olmasaydı, insanların çoğunun hakikatten uzak olduğunu söylerdim. Çünkü hakikati bulanlar çok azdır. Onu bulanlar ise hakikatle bütünleşerek aydınlandılar; yeryüzünde ve göklerde egemen oldular.''
Urfalı Mor Yakup (640–708)
İnsan hakikati aradığını söyler. Ancak hakikati aramakla onu gerçekten bulmak, bulmakla da onunla bütünleşmek aynı şey değildir.
Urfalı Mor Yakup’un (640–708) bu sözü, insanın hakikatle kurduğu ilişkinin derinliğine dikkat çeker. Ona göre hakikati bulanlar azdır. Çünkü hakikati bulmak, yalnızca bir düşünceyi anlamak veya bir bilgiye sahip olmak değildir. Onunla bütünleşmek, onun ışığında aydınlanmak ve hayatını bu bilinçle şekillendirmektir.
Peki, insan hakikati neden görmekte ve ona ulaşmakta zorlanır?
Çünkü hakikatin önündeki en büyük engellerden biri, insanın kendi iç dünyasında beslediği düşük ve yıpratıcı duygulardır. Bencillik, nefsaniyet, kibir, kıskançlık, öfke, kin ve nefret, insanın iç görüşünü bulandırır. Bu duygular güçlendikçe insan, olayları oldukları gibi değil, kendi arzularının, korkularının, çıkarlarının ve önyargılarının içinden görmeye başlar.
Bencillik, başkasının varlığını ve ihtiyacını görmeyi zorlaştırır. Nefsaniyet, insanı geçici arzularının peşine düşürerek içsel ölçülerinden uzaklaştırır. Kibir, kişinin kendi düşüncesini mutlak doğru sanmasına neden olur. Kıskançlık, başkasının iyiliğini ve başarısını gölgeleyerek insanın gönül dünyasını daraltır. Nefret ve kin ise insanın karşısındakini bir insan olarak görmesini engeller. Öfke, muhakemeyi zayıflatır; korku ve çıkar tutkusu da gerçeğin üzerini örter.
Böylece insan, hakikati aradığını düşünürken çoğu zaman kendi benliğinin ürettiği perdelerin arkasından bakar. Kendi çıkarını hakikat, kendi öfkesini adalet, kendi önyargısını bilgi, kendi arzusunu da özgürlük sanabilir.
Oysa hakikat, insanın görmek istediği şey değildir; ne kadar zor olsa da olduğu gibi kabul etmesi gereken gerçektir.
Bu nedenle hakikate yaklaşmak, önce insanın kendi içindeki perdeleri fark etmesiyle başlar. Bencilliği aşmak, nefsani arzuların esaretinden kurtulmak, nefreti sevgiyle, kibri tevazuyla, kıskançlığı takdirle, öfkeyi anlayışla dönüştürmek gerekir. Çünkü insanın iç dünyası arındıkça görüşü berraklaşır. Gönlü genişledikçe başkasını anlama, kendisini sorgulama ve gerçeği olduğu gibi görme kapasitesi de artar.
Mesih’in, “Hakikati bileceksiniz ve hakikat sizi özgürleştirecektir” (Yuhanna 8: 32) sözü de bu derinliğe işaret eder. Hakikat, insanı yalnızca bilgisizliğin karanlığından değil; korkunun, kibrin, önyargının, bencilliğin ve sahte benliğin esaretinden de kurtarır.
Gerçek özgürlük, insanın her istediğini yapabilmesi değil; kendi içindeki esaretlerden kurtularak doğruyu, iyiyi ve hak olanı yaşayabilmesidir.
Hakikati bulmak bir başlangıçtır. Asıl mesele, onunla bütünleşebilmektir. Çünkü insan hakikati yalnızca öğrendiğinde değil, onunla değiştiğinde ve onu yaşamına taşıdığında aydınlanır.
Belki de Mor Yakup’un (640–708) anlatmak istediği budur: Hakikati bulan insan, yalnızca dünyaya başka gözlerle bakmaz; kendisine, başkalarına ve hayata karşı da başka bir bilinç kazanır. Artık kendi nefsinin, öfkesinin ve çıkarlarının yönlendirdiği bir insan olmaktan çıkar; vicdanının, sevgisinin ve hakikat bilincinin rehberliğinde yaşamaya başlar.
Hakikat, sahip olunacak bir şey değil; insanın kendisini dönüştürerek içinde yaşayacağı bir ışıktır. Bu ışığın önündeki en büyük engel ise çoğu zaman dış dünyanın karanlığı değil, insanın kendi içinde büyüttüğü karanlıktır.
Yusuf Beğtaş
Next